ROBESON AR GÂN! THE PROUD VALLEY YN DYCHWELYD I SINEMAU CYMRU

I’w ryddhau ar unwaith

Dydd llun 17 Hydref, Cymru (Lawr Lwythwch)


Fel rhan o dymor BLACK STAR y Sefydliad Ffilm Prydeinig – dathliad o actorion sgrin du mwyaf y DU erioed – mae Canolfan Ffilm Cymru, ynghyd â lleoliadau ar draws cymunedau Cymru, yn paratoi ar gyfer taith o’r clasur o’r 1940au, The Proud Valley.

Fe fydd y daith yn dathlu’r actor, canwr bas ac actifydd Hawliau Sifil Americanaidd Paul Robeson a’r ffilm The Proud Valley, a ffilmiwyd ar leoliad ym meysydd glo Cwm Rhondda.

Mae’r ffilm yn adrodd stori David Goliath, sy’n cael ei chwarae gan Robeson, sydd wedi hwylio i Gaerdydd i chwilio am waith. Ar ôl darganfod ei lais mae’n ymuno gyda’r côr meibion lleol, yn darganfod gwaith gyda glowyr Blaendy ac yn cael ei fabwysiadu gan y gymuned. Mae’n beth eithriadol o brin i gymeriad du gael ei gyflwyno fel gŵr caredig, hael a dymunol yn yr 1930au a’r 1940au pan oedd cynulleidfaoedd sinema yn gyfarwydd â gweld Stepin Fetchit yn chwarae’r ffŵl mewn comedïau Americanaidd.

Trwy’r ffilm llwyddodd Robeson i fynegi ei gredoau sosialaidd a phortreadu ymdrechion y dosbarth gweithiol yng Nghymru.

Fe fydd y dangosiadau yn cael eu lansio gyda deunydd wedi’i ailfeistroli o’r newydd yn Chapter, Caerdydd ar ddydd Sul 13 Tachwedd, gyda pherfformiad gan Treorchy Male Choir. Yna cynhelir trafodaeth panel yn trafod effaith Robeson ar fywyd, gwleidyddiaeth a chymunedau BAME yng Nghymru.

Dywedodd Hana Lewis, Rheolwraig Canolfan Ffilm Cymru, un o’r naw o ganolfannau Rhwydwaith Cynulleidfaoedd Ffilm DU y BFI:

“Mae yna rhai straeon annhygoel i’w hadrodd am gysylltiadau Paul Robeson gyda Chymru, yn enwedig Eisteddfod Porthcawl 1957, sydd bellach yn rhoi cyfle arbennig inni ddathlu ein treftadaeth diwylliannol trwy BLACK STAR. Mae gan leoliadau ledled Cymru, yn cynnwys lleoliadau yng nghanol y prif ranbarth glofaol, y cyfle i edrych ar y rôl a chwaraeodd yn y mudiad hawliau sifil ar draws eu cymunedau lleol. Caiff cynulleidfaoedd y cyfle i weld perfformiadau corawl unigryw ochr yn ochr â’r ffilm, mewn lleoliadau trawiadol, o awditoriwm art deco i neuaddau glowyr wedi’u hadfywio. Rydym yn edrych ymlaen at gael dathlu gwaith ehangach gwneuthurwyr ffilm ac actorion talentog du. Mae cymaint yn cael ei ddarparu yn ystod y tymor.”

Mae’r rhestrau cyflawn ar draws Cymru yn cynnwys:

Canolfan Gelfyddydau Chapter, Caerdydd


Sinema a Theatr Cymunedol Phoenix
Cychwynnodd Ton Pentre fel llyfrgell a Sefydliad yr Ocean Collieries, Maindy & Eastern Workman ym 1895 cyn ychwanegu Neuadd y Gweithwyr ym 1904. Oherwydd cau’r pyllau glo lleol dirywiodd y neuadd yn yr 1940au ac er bod ffilmiau’n cael eu dangos yno hyd at 1971, dim ond yn 2012 y cafodd y sinema ei hadnewyddu gyda thaflunydd digidiol. Fe fydd y tîm yn ail lansio eu rhaglen sinema gyda dangosiad o’r The Proud Valley ar Ddydd Llun 5 Rhagfyr,  gyda chynlluniau i ddangos cyfres o ffilmiau Cymreig i ddilyn hynny.

Pontio, Bangor (Gwener 2 Rhagfyr 5.30pm)
Mae’r dangosiad yn Pontio yn cynnwys cyflwyniad gan a gwerthfawrogiad o’r dyn rhyfeddol a’i etifeddiaeth unigryw gan y canwr a’r gwleidydd Dafydd Iwan, sy’n gweld Robeson fel un o’i brif arwyr.

Neuadd Goffa Newbridge, Caerffili
Wedi’i henwi’n wreiddiol yn Celynen Collieries Institute & Memorial,  mae’r adeilad a agorwyd ym 1908 yn gofeb barhaus i’r glowyr a weithiodd mor galed i’w hadeiladu ac mae’r Neuadd Goffa a adeiladwyd ym 1924 yn goffadwriaeth i’r milwyr a gollodd eu bywydau yn ystod y Rhyfel Byd Cyntaf. Wedi’i hadnewyddu’n ddiweddar, ail agorodd yr awditoriwm Art Deco ei drysau ym mis Tachwedd 2014, gan lenwi’r gofod gyda cherddoriaeth a theatr unwaith eto. Caiff The Proud Valley ei dangos ar  ddydd Sul 11 Rhagfyr (dyddiad i’w gadarnhau).

Cynhelir dangosiadau hefyd o The Proud Valley yn The Welfare, lleoliad cymunedol yn gwasanaethau cyn gymuned lofaol Ystradgynlais ac yn Neuadd Gwyn, Castellnedd ar ddydd Sadwrn 26 Tachwedd (dyddiad i’w gadarnhau), cartref i un o brif borthladdoedd glo a chanolfannau masnachol yr 19eg ganrif.

Dywedodd Ben Luxford, Pennaeth Cynulleidfaoedd DU Gyfan, BFI: “Mae’n wych gweld uchelgais FAN yn tyfu blwyddyn ar ôl blwyddyn ac mae’r cydweithrediad yma gyda’r BFI ar un o’r dathliadau DU mwyaf erioed o dalent actio sgrin Du yn mynd i fod yn bleser pur i gynulleidfaoedd. Mae’n amserol ac yn bwysig ac fe fydd hefyd yn hwyliog ac yn hygyrch, gan gymysgu dangosiadau sinema traddodiadol gyda phenwythnosau partïon tŷ ym Mryste, dangosiad o  Car Wash mewn lle golchi ceir yn Sheffield, taith i garchar gyda Richard Prior yn Belfast ac wrth gwrs y dathliadau Paul Robeson sydd wedi’u cynllunio ar draws Cymru. Rydym yn awyddus i gychwyn a chyflwyno BLACK STAR i gynulleidfaoedd newydd ledled y DU gan roi cyfle idydn nhw wylio rhai o’r clasuron a chwilio am lawer o ddarganfyddiadau newydd.”

Mae BLACK STAR yn cefnogi cyflawniadau sêr du o flynyddoedd cynharaf sinema i’r presennol, tra’n archwilio pam bod cyfleoedd i serennu ar sgrin wedi bod yn hanesyddol gyfyngedig i actorion du. Mae BLACK STAR yn dathlu ffilmiau gydag actorion du yn y rhannau canolog, gan gyflwyno eu gwaith i genhedlaeth newydd o gynulleidfaoedd y DU a helpu i’w hail osod nhw a’u perfformiadau yn ein cof torfol.

Fe fydd BLACK STAR ar gael i gynulleidfaoedd ym mhobman yn y DU; mewn sinemau, ar deledu’r BBC, ar DVD/Blu-ray ac ar-lein trwy BFI Player rhwng 17 Hydref a 31 Rhagfyr, ac mae prosiectau pellach ar y gweill i ddathlu cyfraniad ymarferwyr du sydd yn gweithio ar draws ffilm a theledu yn y blynyddoedd i ddod.

Gwefannau lleoliadau:

Chapter - www.chapter.org/season/bfi-black-star

Phoenix – www.phoenixtonpentre.co.uk

Pontio, Bangor - www.pontio.co.uk/Online

Newbridge Memo - www.newbridgememo.co.uk

The Welfare www.thewelfare.co.uk

Gwyn Hall – https://gwynhall.celticleisure.org  


Am ragor o wybodaeth am y prosiect ewch i: BFI BLACK STAR prosiect

 

PROUD VALLEY WALES TOUR_FINAL_ENG.pdf
PROUD VALLEY WALES TOUR_FINAL_CYM.pdf